FELÇ - İNME NEDİR?

Beynimiz vücudumuzun diğer bölümleriyle iletişim halinde olan nöronlardan ve beyin hücrelerinden oluşur. Bu hücrelerin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için oksijene ve kan yoluyla beslenmeye ihtiyacı vardır.

Yazan: Fzt. Muhammet Talha Bağdat  |  Fizyoterapist  |  Son güncelleme: 19 Eylül 2026

Beynimize oksijeni ve ihtiyacı olan besinleri taşıyan iki damar şah damarı ve vertebral arterdir. Bu iki kaynak da kılcal damarlara ayrılarak beynimizin yüzeyini sarmaktadır. Felç inme nedir konusundaki sağlık problemi işte bu kan damarlarındaki tıkanıklık veya kan sızdırması sonucu oluşmaktadır.

Felç İnme Çeşitleri Nelerdir?

Tıbbi açıdan iki farklı inme çeşidi vardır. Araştırmalara göre her 10 felçten 8’i iskemik felç, geriye kalanı ise hemorajik felç olmaktadır.

• İskemik Felç damarların daralmasına neden olan ve kan akışını durma derecesine getiren plak yapılarından kaynaklanır. Yüksek kolesterol, yağlı yiyecekler başlıca nedenleridir. Damarın tıkanması nedeniyle yeterli kan akışı alınamayan beyin hücrelerinde ölüm meydana gelir. Tıkanıklık belli bir zaman sonra giderildiğinden geçici felç olarak da tanımlanır.

• Hemorajik felç ise beyne giden herhangi bir damardaki kanama sonucu oluşur. Kanla dolan bölümde şişkinlik ve baskı sonucu hücre ölümü gerçekleşir. Bu felç türü daha nadir görülse de ölümcül olabilen riskli bir rahatsızlıktır.

Felç Geçirildiğini Gösteren Belirtiler Nelerdir?

Felç inme nedir sorusundan sonra en çok merak edilen konu bu rahatsızlığın belirtilerinin neler olduğudur. Ancak inme adından da anlaşılacağı üzere aniden gerçekleşen bir durum olduğu için belirtilerin önceden görülüp önlem alınması söz konusu değildir. Rahatsızlık yaşamamak için düzenli doktor kontrollerinin yanında beslenme alışkanlıklarına dikkat edilmesi gerekmektedir.

• Biranda gerçekleşen kafa karışıklığı ve etrafınızdakilerin ne dediğini anlayamama

• Her iki gözde veya birinde beliren bulanıklı görme kaybı

• Konuşma bozukluğu, söylediklerinizin anlaşılamayacak karışıklıkta olması • Herhangi bir omzunuzu hareket ettirememe

• Yüzünüzün bir bölgesinde aniden oluşan çökme ve his kaybı

genel anlamda inme felç belirtileri olarak sıralanabilir.

Felç Geçirme Riskim Yüksek Mi, Nasıl Anlarım?

Genetik olarak ailenizden gelen olumsuzluklar nedeniyle felç geçirme riski taşıyor olabilirsiniz. Erkeklerde daha çok görülmekle birlikte birinci derecede akrabalarınızda felç görülmüşse özellikle yaşınız ilerledikçe bu riski taşıyor olabilirsiniz.

Diğer yandan felç vakalarının neredeyse yarısı yüksek kan basıncı nedeniyle göyaşanmaktadır. Yüksek kan basıncı damarları zedeleyen, tıkanmasına ve patlamasına yol açan bir faktördür.

• Düzensiz kalp atışı

• Şeker hastalığı (Diyabet)

• Yüksek kolesterol

• Sigara ve alkol kullanımı

• Aşırı hareketsiz yaşam

Felç inme yaşanmasına neden olan faktörleri tetikleyen başlıca nedenlerdir.

Felç İnme Nedir, Tedavisi Var Mı?

Yaşadığınız rahatsızlığın felç olup olmadığını anlamak ve hangi bölgedeki sağlık sorunundan kaynaklandığını anlamak için bir uzman doktora görünerek çeşitli tetkikler yaptırmanız gerekmektedir. MR (manyetik rezonans görüntüleme), anjiyografi ve kan, idrar testleriyle günümüzde beyinde gerçekleşen hasarlar rahatlıkla tespit edilebilmekte ve tedavi yöntemine karar verilebilmektedir. İskemik felç kan pıhtılarının damarları tıkaması sonucu görüldüğünden, pıhtı giderici ilaç tedavisi uygulanabilir. Hemarojik felç ise kan damarlarındaki zayıflama ve sızdırmalardan kaynaklandığından doktorunuzun teşhisine göre ameliyat olunması gerekebilir.

Felç Belirtilerinde Zaman Hayat Kurtarır

İnme belirtileri aniden başlar ve her geçen dakika beyin dokusu kaybı anlamına gelir. Şu üç belirtiden biri bile varsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır:

• Yüz: Kişiden gülümsemesini isteyin; ağzın bir kenarı aşağıda kalıyor mu?

• Kol: İki kolunu birden kaldırmasını isteyin; biri düşüyor mu?

• Konuşma: Basit bir cümle kurmasını isteyin; konuşması bozuk ya da anlamsız mı?

Bunlara ek olarak ani görme kaybı, şiddetli baş ağrısı, dengesizlik ve bilinç bulanıklığı da inme belirtisi olabilir. Hasta uyandığında belirtiler varsa, son normal görüldüğü saat hekime mutlaka bildirilmelidir.

İnme Riskini Artıran Etkenler

• Yüksek tansiyon: En önemli ve en çok düzeltilebilen risk etkeni

• Kalp ritim bozukluğu (atriyal fibrilasyon)

• Şeker hastalığı ve yüksek kolesterol

• Sigara ve aşırı alkol kullanımı

• Hareketsiz yaşam ve fazla kilo

• Daha önce geçirilmiş geçici iskemik atak

Bu etkenlerin düzenli takip edilmesi, ikinci bir inmenin önlenmesinde tedavinin kendisi kadar önemlidir.

İnme Sonrası Rehabilitasyon Süreci

Hastanın durumu stabil hale geldiğinde rehabilitasyona en kısa sürede başlanır. İlk dönemde doğru pozisyonlama, eklem hareketlerinin korunması ve bası yarasının önlenmesi öne çıkar. Ardından oturma dengesi, ayağa kalkma, yürüme ve el kullanımı üzerine çalışılır. İyileşme hızının en yüksek olduğu dönem ilk 3–6 aydır, ancak sonrasında da ilerleme sağlanabilir.

Sürecin ayrıntılarını felç fizik tedavi ile iyileşir mi yazımızda bulabilirsiniz.

Felç Hastasının Bakımında Dikkat Edilecekler

Etkilenen koldan tutup çekmek omuz zedelenmesine yol açabilir; hasta gövdesinden desteklenerek hareket ettirilmelidir. Uzun süre aynı pozisyonda kalmak bası yarası riskini artırır, bu nedenle düzenli aralıklarla pozisyon değiştirilmelidir. Yutma güçlüğü varsa, hekim değerlendirmesi yapılmadan sıvı ve katı gıda verilmemelidir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, muayene ve tıbbi tanının yerini tutmaz.